ચારૂસેટ CREDP અને GyanProની અનોખી પહેલ

ચારૂસેટ- CREDP અને GyanProની અનોખી પહેલ

ગુજરાતની 7 શાળાઓમાં અત્યાધુનિક STEM લેબનો પ્રારંભ

અમેરિકા સ્થિત દાતા ડો. મનોજ દેસાઈના સહયોગથી ગ્રામ્ય વિદ્યાર્થીઓને મળશે વિશ્વસ્તરીય પ્રયોગાત્મક શિક્ષણ

આણંદ ટુડે | ચાંગા
ભારતને વૈજ્ઞાનિક અને નવીનતાપ્રધાન રાષ્ટ્ર બનાવવા માટે શાળાકક્ષાએ જ પ્રયોગાત્મક શિક્ષણને પ્રોત્સાહન આપવાના હેતુથી ચારુસેટ યુનીવર્સીટી સંલગ્ન ચારુસેટ રૂરલ એજ્યુકેશન ડેવલપમેન્ટ પ્રોગ્રામ  (CREDP) અને GyanPro Educational Innovation Pvt. Ltd., Bengaluruના સંયુક્ત ઉપક્રમે ગુજરાતની સાત ઉચ્ચતર માધ્યમિક શાળાઓમાં અત્યાધુનિક STEM (Science, Technology, Engineering and Mathematics) Lab Pilot Project નો પ્રારંભ કરવામાં આવ્યો છે. STEM લેબ સાત શાળાઓમાં સ્થાપિત થઈ જેમાં શ્રી સુરજમલજી હાઈસ્કૂલ, પાટડી, ડી. એન. હાઈસ્કૂલ, આણંદ , સ્વામિનારાયણ વિદ્યાપીઠ, કરમસદ, શ્રીમતી વી. કે. પટેલ હાઈસ્કૂલ, પેટલી, બી. એ. પટેલ હાઈસ્કૂલ, ચાંગા, એ. બી. પટેલ હાઈસ્કૂલ, રામોલ, ડી. ઝેડ. પટેલ હાઈસ્કૂલ, આણંદનો સમાવેશ થાય છે.  આ સમગ્ર પ્રોજેક્ટને અમેરિકામાં વસતા દાતા ડો, મનોજ દેસાઈ દ્વારા તેમના માતા-પિતા લીલાવતીબેન દેસાઈ અને શ્રી ચંદ્રસિંહજી દેસાઈની સ્મૃતિમાં આર્થિક સહયોગ પ્રાપ્ત થયો છે.  
કાર્યક્રમનું ઉદ્ઘાટન પરંપરાગત દીપપ્રજ્વલનને બદલે આકર્ષક વૈજ્ઞાનિક પ્રયોગ દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. આ પ્રસંગે ચારુસેટના પ્રમુખ શ્રી સુરેન્દ્ર પટેલ, CHRFના પ્રમુખ શ્રી વિપુલ પટેલ, પ્રોવોસ્ટ ડૉ. અતુલ પટેલ તથા રજિસ્ટ્રાર ડૉ. બિનિત પટેલના હસ્તે STEM લેબ પાયલોટ પ્રોજેક્ટનું વિધિવત્ લોકાર્પણ કરવામાં આવ્યું હતું. કાર્યક્રમમાં ગવર્નિંગ બોડીના મેમ્બર શ્રી એચ. ટી. પટેલ, વૈજ્ઞાનિક અને શિક્ષણવિદ્ ડૉ. સુરેન્દ્ર કુલકર્ણી, GyanProના CEO ડૉ. સુપ્રીથ, ટેક્નિકલ નિષ્ણાત શ્રી વસુકી, સહ-સ્થાપિકા કૃતિકા, શ્રી વિકાસ તિવારી તથા CREDPના એક્ઝિક્યુટિવ ઓફિસર ડૉ. દિલીપ ગોસાઈ  ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.
સ્વાગત પ્રવચનમાં ડૉ. દિલીપ ગોસાઈએ CHARUSAT–CREDP દ્વારા ગ્રામ્ય શિક્ષણ ક્ષેત્રે ચાલી રહેલી વિવિધ પહેલોની માહિતી આપી જણાવ્યું કે વિદ્યાર્થીઓમાં જિજ્ઞાસા, સર્જનાત્મકતા અને વૈજ્ઞાનિક અભિગમ વિકસાવવા માટે પ્રયોગાત્મક શિક્ષણ અનિવાર્ય બની ગયું છે. મુખ્ય વક્તવ્યમાં ડૉ. સુરેન્દ્ર કુલકર્ણીએ જણાવ્યું કે STEM શિક્ષણ માત્ર એક વિષય નથી, પરંતુ ભવિષ્યના વૈજ્ઞાનિકો, ઇનોવેટર્સ અને ઉદ્યોગસાહસિકો ઘડવાનો પાયો છે. STEM શિક્ષણ ભવિષ્યની સૌથી મોટી જરૂરિયાત છે. ડૉ. સુપ્રીથએ GyanProની STEM પહેલ, તેની વૈશ્વિક દૃષ્ટિ અને શાળાઓમાં તેના ઉપયોગ અંગે વિસ્તૃત માહિતી આપી. શ્રી વસુકીએ STEM લેબના સાધનો અને તાલીમના માળખા અંગે માર્ગદર્શન આપ્યું હતું. 
કાર્યક્રમનું મુખ્ય આકર્ષણ રહ્યું દિવસભરનું પ્રાયોગિક શિક્ષક તાલીમ શિબિર, જેમાં GyanProની સહ-સ્થાપિકા  કૃતિકાના નેતૃત્વ હેઠળ હેન્ડ્સ-ઓન તાલીમ આપવામાં આવી હતી. તેમની સાથે ડૉ. સુપ્રીથ, શ્રી વસુકી અને શ્રી વિકાસ તિવારીએ વિવિધ ટેકનિકલ સેશનનું માર્ગદર્શન આપ્યું હતું.
 કાર્યક્રમમાં અનેક શાળાઓના આચાર્યશ્રીઓએ પણ ભાગ લીધો હતો. ખાસ કરીને ડી. ઝેડ. પટેલ હાઈસ્કૂલ,આણંદના આચાર્યા તેજલ જાની સહિત વિવિધ શાળાઓના આચાર્યોએ તાલીમમાં સહભાગી બની STEM આધારિત શિક્ષણને સમયની માગ ગણાવી આ પહેલને આવકારી હતી.
CHARUSAT–CREDPએ GyanProની નિષ્ણાત ટીમ સાથે સંકલન કરીને ખૂબ જ ટૂંકા ગાળામાં સાતેય શાળાઓમાં STEM લેબના સાધનોની સ્થાપના, પરીક્ષણ અને કાર્યાન્વિતની સમગ્ર પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરી હતી.
સમાપન સમારોહમાં તમામ સહભાગી શિક્ષકોને તાલીમ પૂર્ણ કર્યાના પ્રમાણપત્રો એનાયત થયા હતા. શિક્ષકોએ જણાવ્યું હતું કે આ તાલીમ દ્વારા વિજ્ઞાન અને ગણિતને વધુ રસપ્રદ, પ્રયોગાત્મક અને વિદ્યાર્થીઓ કેન્દ્રિત રીતે ભણાવવાની અનેક નવી પદ્ધતિઓ શીખવા મળી હતી.  
આ કાર્યક્રમના આયોજનમાં ચારુસેટના પ્રમુખ શ્રી સુરેન્દ્ર પટેલ, CHRFના પ્રમુખ શ્રી વિપુલ પટેલ, પ્રોવોસ્ટ ડૉ. અતુલ પટેલ અને રજિસ્ટ્રાર ડૉ. બિનિત પટેલનું માર્ગદર્શન અને પ્રોત્સાહન પ્રાપ્ત થયું છે.  શ્રી સુરેન્દ્ર પટેલે જણાવ્યું હતું કે CREDP ગ્રામ્ય શિક્ષણ ક્ષેત્રે નવતર પહેલ અમલમાં મૂકી રહ્યું છે. STEM લેબ પાયલોટ પ્રોજેક્ટ તે દિશામાં એક ઐતિહાસિક પગલું સાબિત થશે, જે વિદ્યાર્થીઓમાં વૈજ્ઞાનિક વિચારસરણી, સંશોધનવૃત્તિ, નવીનતા અને સમસ્યા ઉકેલવાની ક્ષમતાને પ્રોત્સાહન આપશે. 
ચારુસેટ–CREDP અને GyanPro દ્વારા આ પાયલોટ પ્રોજેક્ટ પછી રાજ્યના વધુ ગ્રામ્ય અને અર્ધશહેરી વિસ્તારોમાં STEM લેબનો વિસ્તાર કરીને ગુણવત્તાસભર, અનુભવ આધારિત અને ભવિષ્યલક્ષી શિક્ષણને વધુ વ્યાપક બનાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે. એનએસએસ કો-ઓર્ડીનેટર કિશન પટેલ અને વોલન્ટીયર્સના પ્રયાસોથી આ કાર્યક્રમના આયોજનમાં સફળતા પ્રાપ્ત થઇ હતી. 

32 વિજ્ઞાન-ગણિતના શિક્ષકોને હેન્ડ્સ-ઓન ટ્રેનીંગ

STEM શિક્ષક તાલીમમાં આણંદ, ખેડા અને આસપાસના વિસ્તારોની 15 શાળાઓમાંથી 32 ગણિત અને વિજ્ઞાન શિક્ષકોએ ભાગ લીધો હતો. ચાંગા, ડભોઉ, પેટલી, મહેળાવ, આણંદ, કરમસદ, પાડગોલ , વલેટવા અને પાટડી સહિતની વિવિધ શાળાઓના શિક્ષકોએ STEM લેબના અસરકારક ઉપયોગ, પ્રયોગાત્મક શિક્ષણ અને નવીન શિક્ષણ પદ્ધતિઓ અંગે વ્યવહારુ તાલીમ મેળવી હતી.