આણંદ,
15મી ઓગસ્ટના સ્વાતંત્ર્ય દિનની પૂર્વસંધ્યાએ નમસ્કાર ગુજરાત દૈનિક અખબારના બારમા વર્ષમાં મંગલ પ્રવેશ નિમિત્તે નમસ્કાર ગુજરાત દૈનિક અખબાર તથા એન.જી. ન્યૂઝના મુખ્ય ઓનર ડૉ. કલ્પેશભાઈ પટેલની ઉપસ્થિતિમાં આણંદના વલ્લભ વિદ્યાનગર ખાતે આવેલા GCET ઓડિટોરિયમમાં ભવ્ય “ચરોતર રત્ન સન્માન સમારોહ–2026નું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.
આ ભવ્ય સમારોહમાં સમાજના વિવિધ ક્ષેત્રોની અનેક પ્રતિભાઓની ગૌરવપૂર્ણ ઉપસ્થિતિ રહી હતી. કલા અને સંસ્કૃતિ ક્ષેત્રના કલાકારો, અભિનેતાઓ, ગાયક કલાકારો, રમતગમત ક્ષેત્રના રમતવીરો, રાજકીય ક્ષેત્રના આગેવાનો, સાહિત્યકારો, કવિઓ, શિક્ષણ ક્ષેત્રના શ્રેષ્ઠ શિક્ષકો, સમાજસેવકો તથા વિવિધ ક્ષેત્રોમાં નોંધપાત્ર કામગીરી કરનાર પ્રતિભાઓ એક જ મંચ પર ઉપસ્થિત રહી હતી. આમ, શિક્ષણથી લઈને સાહિત્ય, રમતગમતથી લઈને કલા-સંસ્કૃતિ અને સમાજસેવાથી લઈને વિવિધ ક્ષેત્રોની પ્રતિભાઓનો આ ભવ્ય સંગમ બની રહ્યો હતો.
સમારોહની શરૂઆત દેશભક્તિ અને રાષ્ટ્રભાવનાથી ઓતપ્રોત લોકડાયરાના કાર્યક્રમથી કરવામાં આવી હતી. દેશભક્તિના ગીતો અને લોકસંગીતની સૂરાવલીએ સમગ્ર વાતાવરણને રાષ્ટ્રપ્રેમથી રંગી દીધું હતું. ત્યારબાદ પ્રજ્ઞાચક્ષુ બાળકોએ વાજિંત્રો સાથે દેશભક્તિ ગીતોની સુંદર અને ભાવસભર રજૂઆત કરી સૌના હૃદયને સ્પર્શી લીધાં હતાં. તેમની રજૂઆતને ઉપસ્થિત સૌએ તાળીઓના ગડગડાટથી વધાવી હતી. *“બેટી બચાવો, બેટી પઢાવો”*ના સંદેશને ઉજાગર કરતું સુંદર નાટક પણ રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું. શ્રાવણ માસ ચાલી રહ્યો હોવાથી લોકડાયરાના કલાકારો દ્વારા ભક્તિગીતોની પણ ભાવસભર રજૂઆત કરવામાં આવી હતી. દેશભક્તિ, ભક્તિ, લોકસંસ્કૃતિ અને સામાજિક જાગૃતિના સુંદર સમન્વયથી સમગ્ર કાર્યક્રમ યાદગાર બન્યો હતો.
આ પ્રસંગે કરજણ-૧ પ્રાથમિક શાળાનાં આદર્શ શિક્ષિકા દક્ષાબેન લાલજીભાઈ પટેલને શિક્ષણ જગત અને સાહિત્ય જગતમાં નોંધપાત્ર કામગીરી, શિક્ષણ ક્ષેત્રે શ્રેષ્ઠ કામગીરી, ગુણવત્તાસભર અને મોડેલ શિક્ષણ, નવીન શૈક્ષણિક પ્રવૃત્તિઓ તથા ગુજરાતી સાહિત્ય અને બાળસાહિત્ય ક્ષેત્રે કરેલા બહુમુખી યોગદાન બદલ “ચરોતર રત્ન એવોર્ડ–2026”**થી સન્માનિત કરવામાં આવ્યાં હતાં.
દક્ષાબેન પટેલ શિક્ષણ ક્ષેત્રે શ્રેષ્ઠ કામગીરી કરનાર ઇનોવેટિવ શિક્ષિકા, શ્રેષ્ઠ સાહિત્યકાર અને બાળસાહિત્યકાર તરીકે આગવી ઓળખ ધરાવે છે. બાળકોને સરળ, આનંદમય અને પ્રવૃત્તિમય રીતે શિક્ષણ આપવાની તેમની કાર્યશૈલી, બાળકોના સર્વાંગી વિકાસ માટેની સતત જહેમત તથા સાહિત્યસર્જન ક્ષેત્રે તેમના નોંધપાત્ર યોગદાનની વિશેષ નોંધ લેવામાં આવી હતી. તેમના દ્વારા બાળકોને આપવામાં આવતું શિક્ષણ માત્ર પાઠ્યપુસ્તક પૂરતું સીમિત ન રહેતાં પ્રવૃત્તિ, સર્જનાત્મકતા, આનંદ અને સંસ્કાર સાથે જોડાયેલું હોય છે, જેના કારણે બાળકો હસતાં-રમતાં શીખે છે અને શિક્ષણને આનંદપૂર્વક આત્મસાત કરે છે.
દક્ષાબેન પટેલ બાળકોને ગુણવત્તાસભર, મોડેલ, સરળ, આનંદમય અને પ્રવૃત્તિમય શિક્ષણ આપે છે. બાળકો રમતાં-રમતાં, હસતાં-હસતાં અને આનંદપૂર્વક શીખે તે માટે તેઓ વિવિધ શૈક્ષણિક પ્રવૃત્તિઓ દ્વારા શિક્ષણ આપે છે. શિક્ષણ બાળકો માટે સરળ, રસપ્રદ અને આનંદદાયક બને તથા દરેક બાળક ઉત્સાહપૂર્વક શીખે તેવો તેમનો સતત પ્રયાસ રહે છે.
દિન વિશેષની માહિતી બાળકો સરળતાથી સમજી અને યાદ રાખી શકે તે માટે દક્ષાબેન પોતે દિન વિશેષનાં બાળગીતો અને કવિતાઓ લખે છે. ગીતો અને કવિતાના સ્વરૂપમાં રજૂ થતી માહિતી બાળકો ગાતાં-ગાતાં સહેલાઈથી સમજી લે છે અને લાંબા સમય સુધી યાદ રાખી શકે છે. તેમની આ દિન વિશેષની રચનાઓ અને શૈક્ષણિક પ્રવૃત્તિઓથી અન્ય શિક્ષકો પણ પોતાની શાળામાં બાળકોને દિન વિશેષની માહિતી સરળ, રસપ્રદ અને આનંદમય રીતે સમજાવે છે.
દક્ષાબેન દ્વારા કરવામાં આવતી વિવિધ શૈક્ષણિક પ્રવૃત્તિઓના વિડિયો તેઓ પોતાની યુટ્યુબ ચેનલ, ફેસબુક અને ઇન્સ્ટાગ્રામ પર નિયમિત રીતે રજૂ કરે છે. તેમની શૈક્ષણિક પ્રવૃત્તિઓ, દિન વિશેષ બાળગીતો, કવિતાઓ અને અન્ય શૈક્ષણિક સામગ્રી વિવિધ મીડિયા તથા સમાચારપત્રોમાં પણ નિયમિતપણે પ્રસિદ્ધ થાય છે. તેમના સાહિત્યસર્જનને પણ વિવિધ અખબારો અને સાહિત્યિક માધ્યમોમાં સ્થાન મળે છે. તેમની સામગ્રીને ઘણા બધા શિક્ષકો, વાલીઓ અને શિક્ષણપ્રેમીઓ વાંચે છે તથા નિહાળે છે. તેમની પ્રવૃત્તિઓથી પ્રેરાઈને અનેક શિક્ષકો પોતાની શાળામાં પણ આવી જ પ્રવૃત્તિઓ કરાવી રહ્યા છે. આમ, દક્ષાબેનનું મોડેલ, આનંદમય અને પ્રવૃત્તિમય શિક્ષણ તથા સાહિત્યસર્જન શાળા પૂરતું સીમિત ન રહેતાં મીડિયા અને સમાચારપત્રો દ્વારા અનેક લોકો સુધી પહોંચી રહ્યું છે.
સાહિત્યસર્જન ક્ષેત્રે દક્ષાબેન પટેલનું યોગદાન વિશેષ નોંધપાત્ર છે. તેઓ શ્રેષ્ઠ સાહિત્યકાર અને બાળસાહિત્યકાર તરીકે આગવી ઓળખ ધરાવે છે. તેમણે અસંખ્ય દિન વિશેષ કવિતાઓ, દિન વિશેષ બાળગીતો, બાળવાર્તાઓ, શૈક્ષણિક વાર્તાઓ, લેખો અને મૌલિક સાહિત્યિક રચનાઓનું સર્જન કર્યું છે. બાળકો સરળતાથી સમજી અને યાદ રાખી શકે તે રીતે તેઓ વિવિધ વિષયોને કવિતા, બાળગીત અને વાર્તાના સ્વરૂપમાં રજૂ કરે છે. તેમના સર્જનમાં શિક્ષણ સાથે સંસ્કાર, રાષ્ટ્રપ્રેમ, પ્રકૃતિપ્રેમ, માનવતા, કરુણા અને જીવનમૂલ્યોનો સુંદર સમન્વય જોવા મળે છે. તેમની અનેક વાર્તાઓ અને લેખોએ વિવિધ સાહિત્યિક સ્પર્ધાઓમાં પ્રથમ ક્રમાંક પણ પ્રાપ્ત કર્યો છે.
તા. 28 જૂન, 2026ના રોજ નવરંગપુરા, અમદાવાદ ખાતે કલરવ ચેરીટેબલ ટ્રસ્ટ દ્વારા યોજાયેલા ભવ્ય સાહિત્યિક સમારોહમાં દક્ષાબેન પટેલને ગુજરાતી સાહિત્ય ક્ષેત્રે તેમના નોંધપાત્ર યોગદાન બદલ “શ્રેષ્ઠ સાહિત્ય સર્જક એવોર્ડ”થી સન્માનિત કરવામાં આવ્યાં હતાં. આ પ્રસંગે તેમના સ્વરચિત સહિયારા પુસ્તક *“કસક”નું ભવ્ય વિમોચન પણ કરવામાં આવ્યું હતું. આ સાહિત્યિક સન્માન દક્ષાબેન માટે અગાઉ મળેલા સન્માનોમાં વધુ એક ગૌરવપૂર્ણ ઉમેરો રહ્યો હતો.
શિક્ષણ ક્ષેત્રે તેમની શ્રેષ્ઠ કામગીરી બદલ તેમને *“શિક્ષક સારસ્વત એવોર્ડ”થી પણ સન્માનિત કરવામાં આવ્યાં હતાં. ઇનોવેટિવ શિક્ષિકા તરીકે તેમણે જિલ્લા કક્ષાએ ભાગ લઈ પોતાની નવીન શૈક્ષણિક કાર્યશૈલીનો પરિચય આપ્યો છે. બાળકોને પ્રવૃત્તિ દ્વારા શિક્ષણ આપવું, વિવિધ દિન વિશેષની ઉજવણીને શૈક્ષણિક પ્રવૃત્તિ સાથે જોડવી અને શિક્ષણને આનંદમય બનાવવું તેમની કાર્યશૈલીની વિશેષતા છે.
શિક્ષણ અને સાહિત્ય ઉપરાંત દક્ષાબેન પટેલ પ્રતિભાશાળી મહિલા તરીકે પણ આગવી ઓળખ ધરાવે છે. મહિલા સશક્તિકરણ ક્ષેત્રે તેઓ સતત કાર્યરત રહી મહિલાઓમાં આત્મવિશ્વાસ, જાગૃતિ અને સ્વાવલંબનની ભાવના વિકસે તે માટે વિવિધ રીતે પ્રોત્સાહન અને સહયોગ આપે છે. મહિલાઓ પોતાની ક્ષમતા ઓળખે, આત્મવિશ્વાસ સાથે આગળ વધે અને સમાજમાં સન્માનપૂર્વક પોતાનું સ્થાન બનાવે તે માટે તેઓ સતત પ્રયત્નશીલ રહે છે.
તા. 7 માર્ચ, 2026ના રોજ આંતરરાષ્ટ્રીય મહિલા દિનની પૂર્વસંધ્યાએ અમદાવાદ ખાતે યોજાયેલા “ગાંધીનગર મેટ્રો મહિલા શક્તિ સન્માન સમારંભ”*માં રાજ્યના 34 જિલ્લાઓમાંથી પસંદ કરવામાં આવેલી 50 વિશિષ્ટ મહિલાઓમાં દક્ષાબેન લાલજીભાઈ પટેલનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો. સમાજસેવા, પર્યાવરણ સંરક્ષણ, લેખન, સ્ત્રી સશક્તિકરણ તથા શિક્ષણ ક્ષેત્રે ગુણવત્તાસભર કામગીરી બદલ તેમને પ્રમાણપત્ર અને શિલ્ડ આપી સન્માનિત કરવામાં આવ્યાં હતાં.
જરૂરિયાતમંદ બાળકોની શૈક્ષણિક મદદ કરવી એ પણ તેમની સેવાભાવનાનો મહત્વનો ભાગ છે. કોઈ બાળકના પરિવારની આર્થિક સ્થિતિ નબળી હોય અને બાળકને શાળામાં જરૂરી સામગ્રી મેળવવામાં મુશ્કેલી પડતી હોય ત્યારે દક્ષાબેન પોતાની રીતે મદદરૂપ બને છે. જરૂરિયાત મુજબ બાળકોને શૈક્ષણિક કીટ, શાળાનો યુનિફોર્મ, સ્કૂલ બેગ, નોટબુક, પેન-પેન્સિલ તથા અન્ય અભ્યાસોપયોગી સામગ્રી પૂરી પાડે છે. તેમનો પ્રયત્ન રહે છે કે કોઈપણ બાળક માત્ર આર્થિક સંજોગોને કારણે શિક્ષણથી વંચિત ન રહે.
શાળામાં કોઈ બાળકનો જન્મદિવસ આવે ત્યારે દક્ષાબેન તે પ્રસંગને માત્ર ઉજવણી પૂરતો ન રાખતાં તેને શિક્ષણ અને સંસ્કાર સાથે જોડે છે. જન્મદિવસ ધરાવતા બાળકને શૈક્ષણિક કીટ આપી સન્માનિત કરવાની સાથે તેના હાથે એક વૃક્ષ વાવડાવીને *“જન્મદિવસે એક વૃક્ષ”નો સુંદર સંસ્કાર આપવામાં આવે છે. બાળકોમાં નાનપણથી જ પર્યાવરણ પ્રત્યે પ્રેમ અને જવાબદારીની ભાવના વિકસે તે માટે તેઓ આ સુંદર પરંપરા જાળવી રહ્યા છે. પોતાના જન્મદિવસે પણ દક્ષાબેન વૃક્ષારોપણ કરી પ્રકૃતિપ્રેમનો સંદેશ આપે છે.
દાતાઓ, શુભેચ્છકો અને વિવિધ સંસ્થાઓના સહયોગથી પણ તેઓ જરૂરિયાતમંદ બાળકો સુધી શૈક્ષણિક સહાય પહોંચાડે છે. મળતી મદદ યોગ્ય જરૂરિયાતમંદ સુધી પહોંચે અને કોઈ બાળક સાધનોના અભાવે પોતાના અભ્યાસમાં પાછળ ન રહી જાય તે માટે તેઓ સતત પ્રયત્નશીલ રહે છે.
આ સાથે દક્ષાબેન પટેલ વિવિધ સેવાકીય સંસ્થાઓ સાથે જોડાઈને પણ સેવાકીય પ્રવૃત્તિઓમાં યથાશક્તિ સહયોગ આપે છે. અન્નક્ષેત્ર ચલાવતી સંસ્થાઓને મદદરૂપ થવું, જરૂરિયાતમંદો માટે ભોજનની વ્યવસ્થામાં સહયોગ આપવો તથા વિવિધ સેવાકીય સંસ્થાઓને તેમની જરૂરિયાત મુજબ આર્થિક અને અન્ય રીતે મદદરૂપ થવું તેમની સેવાભાવનાનો મહત્વનો ભાગ છે. સમાજના જરૂરિયાતમંદ લોકો સુધી સહાય પહોંચે અને સેવાકીય પ્રવૃત્તિઓને વધુ વેગ મળે તે માટે તેઓ પોતાની ક્ષમતા મુજબ સતત સહયોગ આપતાં રહે છે.
પ્રકૃતિ અને પર્યાવરણ સંરક્ષણ પ્રત્યે પણ દક્ષાબેનને વિશેષ લગાવ છે. વૃક્ષારોપણ, પર્યાવરણ જાગૃતિ અને પ્રકૃતિ સંરક્ષણ જેવી પ્રવૃત્તિઓમાં તેઓ સક્રિય ભાગ લે છે. અબોલ જીવોની સેવા, સંભાળ અને રક્ષણ માટે પણ તેઓ સતત કાર્યરત રહે છે. જીવમાત્ર પ્રત્યે કરુણા અને સંવેદનાની ભાવના સાથે જીવદયાની પ્રવૃત્તિઓમાં તેઓ યથાશક્તિ સેવા આપે છે.
દક્ષાબેન પટેલની સેવાકીય પ્રવૃત્તિઓ પાછળ માત્ર વ્યક્તિગત ભાવના જ નહીં, પરંતુ માતા-પિતા પાસેથી મળેલા સંસ્કાર અને સેવાભાવનો અમૂલ્ય વારસો પણ રહેલો છે. આ અંગે દક્ષાબેને જણાવ્યું હતું કે, “જીવમાત્ર પ્રત્યે કરુણા રાખવી, જરૂરિયાતમંદની પડખે ઊભા રહેવું, સમાજ માટે કંઈક કરવું અને પોતાની ક્ષમતા મુજબ સેવા કરવી—આ સંસ્કાર મને મારા માતા-પિતા પાસેથી વારસામાં મળ્યા છે.” માતા-પિતાએ આપેલા આ સંસ્કારોને દક્ષાબેન આજે પોતાના જીવનમાં આત્મસાત કરીને શિક્ષણ, સમાજસેવા, મહિલા સશક્તિકરણ, અન્નસેવા, જીવદયા તથા પ્રકૃતિ સંરક્ષણ જેવા વિવિધ ક્ષેત્રોમાં સેવાકાર્ય કરી રહ્યાં છે.
આ સેવાભાવનો સુંદર વારસો હવે તેમના બાળકોમાં પણ જોવા મળી રહ્યો છે. દક્ષાબેનનાં બાળકો પણ માતાના આ સેવામાર્ગને અનુસરી જરૂરિયાતમંદોની મદદ, સમાજસેવા અને જીવમાત્ર પ્રત્યે કરુણાની ભાવનાને જીવનમાં ઉતારી રહ્યા છે. આમ, એક પેઢીથી બીજી પેઢી સુધી સંસ્કાર, સેવા અને માનવતાની આ પરંપરા આગળ વધી રહી છે.
દક્ષાબેન પટેલના વિવિધ ક્ષેત્રોમાં કરેલા નોંધપાત્ર યોગદાન બદલ અગાઉ પણ તેમને ગુજરાત સારસ્વત એવોર્ડ, શિક્ષક સારસ્વત એવોર્ડ, શ્રેષ્ઠ સાહિત્ય સર્જક એવોર્ડ, પર્યાવરણ સંરક્ષણ એવોર્ડ, પ્રતિભાશાળી મહિલા સન્માન, મહિલા સશક્તિકરણ ક્ષેત્રે સન્માન સહિત અનેક એવોર્ડ, પારિતોષિક, સન્માન અને પ્રશંસાપત્રોથી નવાજવામાં આવ્યાં હતાં.
દક્ષાબેન પટેલનું વ્યક્તિત્વ શિક્ષણ, સાહિત્ય અને સેવાનો સુંદર ત્રિવેણી સંગમ છે. એક શિક્ષિકા તરીકે તેઓ બાળકોના ભવિષ્યનું ઘડતર કરે છે, એક શ્રેષ્ઠ સાહિત્યકાર અને બાળસાહિત્યકાર તરીકે બાળકોમાં જ્ઞાન, કલ્પનાશક્તિ અને સંસ્કારનું સિંચન કરે છે અને એક સમાજસેવિકા તરીકે જરૂરિયાતમંદોના જીવનમાં સહાયનો હાથ લંબાવે છે. બાળકોને શિક્ષણની સાથે સંસ્કાર, પ્રકૃતિપ્રેમ, રાષ્ટ્રપ્રેમ, માનવતા અને જીવમાત્ર પ્રત્યે કરુણાની કેળવણી આપવી એ તેમની કાર્યશૈલીની વિશેષતા છે.
15મી ઓગસ્ટના સ્વાતંત્ર્ય દિનની પૂર્વસંધ્યાએ મળેલું “ચરોતર રત્ન એવોર્ડ–2026” દક્ષાબેન લાલજીભાઈ પટેલની વર્ષોની નિષ્ઠા, શિક્ષણપ્રેમ, સાહિત્યસર્જન, બાળસાહિત્ય પ્રત્યેની લગન અને બહુમુખી કામગીરીને મળેલું ગૌરવપૂર્ણ સન્માન છે. તેમની કામગીરી એ સંદેશ આપે છે કે એક સાચો શિક્ષક માત્ર વર્ગખંડમાં પાઠ ભણાવતો નથી, પરંતુ બાળકોના જીવનમાં જ્ઞાન, સંસ્કાર, સંવેદના અને જવાબદારીનાં બીજ પણ વાવે છે.
આ ગૌરવપૂર્ણ સિદ્ધિ બદલ કરજણ-૧ પ્રાથમિક શાળા પરિવાર, પરિવારજનો, શિક્ષણજગત, સાહિત્યજગત, વિવિધ સંસ્થાઓના અગ્રણીઓ તથા શુભેચ્છકો દ્વારા દક્ષાબેન પટેલને હાર્દિક અભિનંદન પાઠવવામાં આવી રહ્યાં છે અને તેમની શિક્ષણ, સાહિત્ય તથા સેવાયાત્રા સતત નવી ઊંચાઈઓ સર કરે તેવી શુભકામનાઓ પાઠવવામાં આવી રહી છે.
Copyright © Copyright © anandtoday.com. All rights reserved